Mỡ máu - Đột quỵ, Mối “nguy kép” rình rập sức khỏe không phải của riêng ai

Ngày đăng : 27/10/2022 | 11:30 | 1507 luot_xem

Mỡ máu là bệnh thường dễ gặp ở bất kỳ lứa tuổi nào hiện nay. Đi kèm theo đó chính là mối nguy hiểm của đột quỵ luôn rình rập những bệnh nhân có chẩn đoán với bệnh mỡ máu. Tuy nhiên, thực tế lại ít người biết được tình trạng bệnh lý của bản thân để có biện pháp dự phòng hợp lý. Dưới đây là các dấu hiệu nhận biết bệnh mỡ máu giúp điều trị dự phòng đột quỵ mà quý độc giả cần lưu ý.

 

Bệnh mỡ máu là bệnh gì? Nguyên nhân nào dẫn đến bệnh mỡ máu?

 

Bệnh mỡ máu hay còn gọi là bệnh rối loạn chuyển hóa lipid máu, bệnh máu nhiễm mỡ trong đó chỉ số các thành phần mỡ trong máu vượt quá mức giới hạn cho phép.

 

Các thành phần mỡ máu và chỉ số mỡ máu cho phép thông qua các xét nghiệm sinh hóa máu:

  • Cholesterol toàn phần: < 5.2 mmol/L

  • LDL - Cholesterol: < 3.3 mmol/L.

  • Triglyceride: < 2.2 mmol/L.

  • HDL - Cholesterol: > 1.3 mmol/L.

 

                                                           

 

Có hai nguyên nhân chính dẫn đến bệnh mỡ máu là:

 

Nguyên nhân nguyên phát: Là tình trạng mỡ máu có liên quan đến tiền sử gia đình mắc các bệnh như mỡ máu, bệnh mạch vành, đột quỵ. Tăng mỡ máu gia đình là cụm từ để chỉ tình trạng mỡ máu cao xảy ra trong gia đình với nguyên nhân do gen di truyền. Những người bị mỡ máu gia đình thường có các vấn đề về mỡ máu từ khi sinh ra và dẫn đến các nguy cơ cao mắc các bệnh xơ vữa động mạch, bệnh mạch vành từ rất sớm.

 

Nguyên nhân thứ phát: Là nguyên nhân chiếm tỷ lệ cao đối với bệnh mỡ máu. Những yếu tố khiến bệnh mỡ máu tăng cao ở nguyên nhân thứ phát:

  • Chế độ ăn uống không khoa học: Sử dụng nhiều thực phẩm có chứa dầu mỡ như đồ chiên rán, các loại thực phẩm chứa nhiều chất béo không tốt như bơ, kem, …

  • Lối sinh hoạt lười vận động, ít duy trì các hoạt động thể chất khiến cho mỡ tích tụ lâu dần trở thành bệnh mỡ máu.

  • Hút thuốc lá, sử dụng rượu bia: Nicotine trong khói thuốc làm giảm khả năng đào thải mỡ trong máu khiến cho mỡ máu tăng cao. Việc sử dụng nhiều rượu bia làm cho chỉ số LDL - Cholesterol xấu tăng cao khiến cho lượng mỡ tích tụ trong máu càng cao gây nên bệnh mỡ máu.

  • Người bị thừa cân ,béo phì

  • Yếu tố sức khỏe như mắc các bệnh suy thận, suy gan, suy giáp cũng có nguy cơ gây nên tình trạng mỡ máu cao.

 

Dấu hiệu nhận biết bệnh mỡ máu thông qua các biểu hiện lâm sàng

 

Đối với bệnh mỡ máu thường diễn ra trong âm thầm và chỉ phát hiện ra bệnh khi thực hiện thăm khám, làm xét nghiệm mỡ máu. Tuy nhiên, một số biểu hiện lâm sàng dưới đây sẽ giúp bạn nhận ra các dấu hiệu mỡ máu cao khi mắc bệnh:

  • Huyết áp không ổn định: Lượng cholesterol lắng đọng nhiều trong thành mạch khi bị mỡ máu làm thúc đẩy quá trình hình thành các mảng xơ vữa, làm mạch máu bị xơ cứng từ đó giảm khả năng giãn nở trong quá trình tim cơ bóp dẫn máu đi nuôi cơ thể. Điều này khiến cho huyết áp tăng cao và bất thường ở người bệnh mỡ máu.

  • Đau, nhức mỏi chân tay, tê bì và lạnh chân: Việc tuần hoàn máu trong thành mạch bị tắc nghẽn, ngăn trở bởi các mảng xơ vữa gây hẹp lòng mạch dẫn đến máu khó lưu thông đến các vị trí xa tim như chân tay điều này làm cho chân tay thường có cảm giác bị tê bì, lạnh, đau nhức.

  • Thường xuyên bị đau đầu, chóng mặt, hoa mắt, mệt mỏi: Lưu lượng máu trong thành mạch bị hạn chế bởi các mảng xơ vữa khiến cho lượng máu đi nuôi cơ thể giảm sút, đặc biệt lượng máu lưu thông đến não giảm khiến cho bệnh nhân cảm thấy hoa mắt, chóng mặt và mệt mỏi.

 

                                                 

 

  • Đau tức vùng ngực đồng thời xuất hiện các cơn đau thắt ngực không thường xuyên: Đặc điểm của các cơn đau này là thường xảy ra trong thời gian ngắn, không thường xuyên nhưng lại thường tái phát bất kỳ lúc nào. Nguyên nhân do rối loạn mỡ máu khiến hình thành các mảng xơ vữa làm thành mạch bị yếu đi gây cản trở việc co bóp đẩy máu đi của tim dẫn đến tình trạng đau tức ngực.

  • Xuất hiện các ban vàng dưới da hoặc các nốt phồng bất thường: Do sự tích tụ chất béo xung quanh các gân và khớp dưới da gây nên tình trạng các nốt mỡ phồng, ban vàng dưới da.

  • Rối loạn tiêu hóa như táo bón, khó tiêu: Mỡ máu cao khó kiểm soát cũng là nguyên nhân ảnh hưởng đến hệ tiêu hóa làm giảm nhu động ruột gây nên các đợt táo bón ở bệnh nhân bị mỡ máu.

  • Chỉ số xét nghiệm mỡ máu tăng cao bất thường: Điều này chỉ được phát hiện ra khi bệnh nhân thực hiện thăm khám làm các xét nghiệm tại các cơ sở y tế trong quá trình thăm khám định kỳ.

 

                                                  

 

Mối liên hệ giữa bệnh mỡ máu và đột quỵ não

 

Mỡ máu là một trong những yếu tố nguy cơ cao gây nên  nguyên nhân đột quỵ . Khi lượng mỡ máu quá cao khiến cho lòng mạch bị cản trở lưu thông bởi các mảng bám phân tử lipid, đồng thời làm tăng nguy cơ hình thành nên các cục máu đông trong lòng mạch gây tắc nghẽn mạch máu não làm gia tăng nguy cơ đột quỵ não ở bệnh nhân có rối loạn chuyển hóa mỡ máu.

 

  • Mỡ máu chính là nguyên nhân gây nên đột quỵ bởi các mảng xơ vữa gây hẹp tắc nghẽn mạch máu não. Theo thống kê có đến 93% người đột quỵ có rối loạn mỡ máu.

  • Tại Việt Nam (theo số liệu thống kê của Hội phòng chống tai biến mạch máu não Việt Nam) hàng năm có đến 200.000 người bị đột quỵ não do biến chứng của mỡ máu và 50% trong số đó tử vong hoặc bị tàn phế suốt đời do biến chứng của đột quỵ não. Tại Mỹ năm 2000 có khoảng 700.000 đột quỵ trong đó có 500.000 trường hợp có bệnh nền mỡ máu cao và theo dự báo năm 2025 có khoảng 18,5% người Mỹ trên 65 tuổi bị đột quỵ do bệnh tăng mỡ máu.

 

                                                 

 

  • Hiện nay, theo các nghiên cứu về đột quỵ và bệnh mỡ máu cho thấy tỷ lệ mắc mỡ máu tăng cao ở người trẻ tuổi khiến cho tỷ lệ đột quỵ ở người trẻ tuổi cũng theo đó tăng cao. Tại Việt Nam số người bị bệnh mỡ máu ở tuổi trưởng thành từ 18-20 tuổi là 30%, số người đột quỵ trong độ tuổi từ 18 đến 50 là 15% tổng số ca mắc đột quỵ.

  •  Đột quỵ do các cục máu đông hình thành từ các mảng xơ vữa động mạch từ bệnh mỡ máu là thể đột quỵ thường gặp nhất, chiếm đến 75-85% tổng số các ca đột quỵ.

  •  Khi mắc bệnh mỡ máu cao nếu được phát hiện và điều trị sớm sẽ dự phòng được nguy cơ đột quỵ. Đây là mục tiêu hàng đầu trong việc điều trị dự phòng sớm đột quỵ do mỡ máu và các mảng xơ vữa gây tắc nghẽn mạch máu não.

 

Biến chứng thường gặp của bệnh mỡ máu

 

Người mắc bệnh mỡ máu thường phải đối mặt với nhiều nguy cơ mắc các bệnh liên quan đến tim mạch. Đặc biệt là đột quỵ não, một trong những nguyên nhân gây tử vong đứng thứ 2 trên thế giới với khoảng 17 triệu người mắc đột quỵ mỗi năm trong đó có đến 5 triệu người tử vong sau đó, hơn 90% số bệnh nhân còn lại chịu hậu quả tàn phế suốt đời do đột quỵ não gây nên.

 

Một số biến chứng nguy hiểm thường gặp khi mắc bệnh mỡ máu tăng cao:

  • Đột quỵ não hay còn gọi là tai biến mạch máu não: 50-60% bệnh nhân trẻ tuổi có nguyên nhân dẫn đến tai biến mạch máu não liên quan đến rối loạn chuyển hóa mỡ máu, đặc biệt cao ở  nam giới.

  • Gia tăng bệnh tim mạch như xơ vữa động mạch hậu quả thiếu máu cơ tim, nhồi máu cơ tim gây tử vong.

  • Làm gia tăng nguy cơ mắc bệnh cao huyết áp.

  • Bệnh gan nhiễm mỡ làm suy giảm chức năng gan.

  • Chứng đáy mắt do tăng lipid máu có nguy cơ dẫn đến suy giảm thị lực gây mù lòa.

  • Suy giảm chức năng sinh lý: Một số nghiên cứu cho thấy bệnh mỡ máu khiến tình trạng suy giảm chức năng sinh lý ở cả nam và nữ tăng cao.

 

                                                   

 

Phương pháp điều trị mỡ máu và những quan niệm sai lầm trong việc điều trị mỡ máu

 

Bệnh mỡ máu là bệnh liên quan đến việc chuyển đổi mỡ máu trong cơ thể do đó có mối liên hệ mật thiết với chế độ ăn uống và sinh hoạt hàng ngày. Khi được chẩn đoán máu nhiễm mỡ bệnh nhân thường được các bác sĩ khuyên thay đổi lối sống, chế độ ăn uống và sinh hoạt. Ngoài ra kết hợp với chế độ sử dụng thuốc hạ mỡ máu. Hiện nay có hai loại thuốc hạ mỡ máu thường dùng:

  • Statin: Có tác dụng ngăn trở việc gan sản xuất ra LDL - cholesterol một loại cholesterol xấu gây tăng mỡ máu. Thường được kê cho bệnh nhân có nguy cơ cao mắc bệnh tim.

  • Ezetimibe: Có tác dụng ngăn trở việc hấp thụ cholesterol vào máu. Ezetimibe có thể sử dụng kèm với Statin hoặc thay thế Statin trong trường hợp bệnh nhân mắc các bệnh lý ảnh hưởng đến hoạt động của Statin hoặc tác dụng phụ từ Statin.

 

                                                     

 

Một số quan niệm sai lầm trong việc điều trị mỡ máu mà bệnh nhân thường mắc phải:

  • Sử dụng gấp đôi liều lượng thuốc hạ mỡ máu để làm tăng hiệu quả gấp đôi của việc điều trị là sai lầm. Việc dùng quá liều lượng thuốc còn khiến làm tăng nguy cơ rối loạn chức năng gan, chức năng tiêu hóa ảnh hưởng đến sức khỏe.

  • Mỡ máu càng thấp thì càng tốt. Điều này hoàn toàn sai vì mỡ máu có vai trò trong các chuyển hóa hấp thụ các vitamin tan trong dầu và hình thành nên tất cả các tế bào trong cơ thể cùng với chức năng sản xuất hormone giúp điều hòa nội tiết. Việc mỡ máu thấp cũng nguy hiểm không kém bệnh mỡ máu cao.

  • Mỡ trong máu cao mặc định mức triglycerides cao: Việc chẩn đoán mỡ máu cao còn phụ thuộc vào thành phần mỡ trong máu chứ không chỉ riêng định lượng triglycerides.

 

Các biện pháp phòng tránh mỡ máu giảm nguy cơ đột quỵ

 

Phòng ngừa bệnh mỡ máu để giảm nguy cơ mắc bệnh tim mạch đặc biệt là đột quỵ là điều cực kỳ quan trọng đối với chăm sóc và bảo vệ sức khỏe hàng ngày. Dưới đây là một số biện pháp phòng tránh bệnh mỡ máu giúp giảm nguy cơ đột quỵ, giúp việc phục hồi sau tai biến đạt hiệu quả tốt nhất.

  • Thực hiện chế độ ăn khoa học, cân bằng dinh dưỡng là điều cực kỳ cần thiết bởi bệnh mỡ máu có mối liên quan mật thiết đến chế độ dinh dưỡng mỗi ngày.

  •  Hoạt động thể chất thường xuyên giúp tăng cường sức khỏe, làm giảm sự hình thành tích tụ của mỡ máu trong cơ thể.

  • Duy trì cân nặng tránh tình trạng thừa cân béo phì một trong những yếu tố gây nên bệnh mỡ máu ở người bệnh.

  • Hạn chế rượu bia và thuốc lá giúp bệnh nhân giảm nguy cơ xơ vữa động mạch và đột quỵ do mỡ máu.

  • Kiểm tra sức khỏe định kỳ ít nhất 6 tháng 1 lần để phát hiện ra các nguy cơ mắc bệnh mỡ máu từ đó có biện pháp điều trị dự phòng, tránh được các nguy cơ đột quỵ ở người bệnh mỡ máu.

 

                                                        

 

Để xác định được bệnh mỡ máu bệnh nhân cần được thực hiện các xét nghiệm mỡ máu, từ đó giúp bác sĩ có được chẩn đoán chính xác các yếu tố nguy cơ gây nên bệnh mỡ máu. Bệnh viện Chữ Thập Xanh với gói tầm soát đột quỵ giúp bệnh nhân tầm soát sớm các yếu tố nguy cơ gây đột quỵ ở người bệnh mỡ máu cao. Đồng thời đánh giá được tình trạng rối loạn chuyển hóa và các bệnh lý liên quan khác. Bệnh viện Chữ Thập Xanh là đơn vị đi đầu trong việc hợp tác và được chứng nhận ký kết với bệnh viện Nhật Bản, Hội chẩn kép cùng đội ngũ chuyên gia Nhật Bản trực tiếp chẩn đoán giúp bệnh nhân có được cái nhìn đa chiều về bệnh lý cũng như nguyên nhân, biện pháp điều trị dự phòng kèm theo đột quỵ. Với quy trình chăm sóc khách hàng chuẩn mực luôn khiến 100% khách hàng hài lòng và người nổi tiếng tin tưởng sử dụng các dịch vụ tại đây.

 

Những câu hỏi thường gặp về bệnh mỡ máu và đột quỵ

 

Người mắc bệnh xơ vữa động mạch có thể chơi thể thao được không?

 

Thể thao là một trong những biện pháp điều trị dự phòng các bệnh liên quan đến tim mạch trong đó có xơ vữa động mạch. Do đó, chơi thể thao đối với người bệnh xơ vữa động mạch cực kỳ  hữu ích trong việc làm giảm lượng mỡ trong máu, ngăn ngừa yếu tố nguy cơ hình thành mỡ máu. Tuy nhiên, bệnh nhân lưu ý cường độ và tình trạng sức khỏe của bản thân để lựa chọn hình thức phù hợp.

 

Người mắc bệnh mỡ máu có cần đi tầm soát đột quỵ khi không có biểu hiện lâm sàng không?

 

Mỡ máu chính là yếu tố nguy cơ dẫn đến đột quỵ. Có đến 93% số người mắc đột quỵ có liên quan đến rối loạn chuyển hóa mỡ máu. Do đó, nhằm điều trị dự phòng đột quỵ thì tầm soát đột quỵ ở người bệnh mỡ máu cao là cực kỳ cần thiết.

 

Đột quỵ là bệnh không thể phòng ngừa và không thể phục hồi?

 

Đột quỵ hoàn toàn có thể phòng ngừa bằng cách xác định các yếu  tố nguy cơ và điều trị phục hồi. Việc thực hiện tầm soát sớm nguy cơ đột quỵ giúp chẩn đoán được các nguy cơ gây đột quỵ, từ đó có các biện pháp dự phòng đột quỵ, hạn chế các biến chứng sau đột quỵ. Khi bệnh nhân được dự phòng đột quỵ sẽ làm giảm biến chứng nguy hiểm có thể xảy đến và hoàn toàn có thể phục hồi bình thường sau đột quỵ nhờ vào tình trạng dự phòng trước đó.

 
Banner đặt câu hỏi tư vấn cho bác sĩ

ĐẶT CÂU HỎI TƯ VẤN CHO BÁC SĨ

LIÊN HỆ NGAY VỚI CHÚNG TÔI

* Chúng tôi sẽ gọi lại ngay trong 30 phút

Giờ làm việc

Các ngày trong tuần từ Thứ 2 đến Chủ nhật

Thời gian: 7:30 đến 20:00

Trực cấp cứu: 24/24

Xem chi tiết khám ngoài giờ