Rối loạn giấc ngủ: Triệu chứng làm tăng nguy cơ đột quỵ nhiều người hay bỏ qua

Ngày đăng : 11/11/2022 | 16:46 | 76 luot_xem

Rối loạn giấc ngủ có nhiều thể khác nhau, đó có thể là tình trạng ngủ quá nhiều hoặc mất ngủ. Về lâu dài, triệu chứng này có thể là yếu tố nguy cơ khiến người bệnh lên cơn đột quỵ.

Ngủ là một quá trình hoạt động dưới sự điều khiển của não bộ và là một phần cơ bản của cuộc sống con người. Rối loạn giấc ngủ có thể do rối loạn cơ chế điều hòa giấc ngủ hoặc có thể là thứ phát của một chứng rối loạn tiềm ẩn khác. Rối loạn giấc ngủ có thể gây ảnh hưởng nghiêm trọng đến cuộc sống của con người và thậm chí có thể làm tăng nguy cơ đột quỵ. 

Rối loạn giấc ngủ là bệnh gì? Phân loại về bệnh

Rối loạn giấc ngủ là một triệu chứng, một loại bệnh xuất hiện ngày càng phổ biến trong xã hội hiện đại ngày nay. 

Định nghĩa về chứng rối loạn giấc ngủ

Thuật ngữ "rối loạn giấc ngủ" đề cập đến tình trạng một người gặp các vấn đề ảnh hưởng đến chất lượng, thời lượng hoặc thời lượng của giấc ngủ và ảnh hưởng đến khả năng hoạt động bình thường khi thức. Rối loạn giấc ngủ này cũng có thể ảnh hưởng đến sức khỏe tâm thần và dẫn đến các vấn đề sức khỏe khác.

Rối loạn giấc ngủ là tình trạng thường gặp ở nhiều người

Năm 1979, Hiệp hội Rối loạn giấc ngủ Hoa Kỳ đã công bố hệ thống phân loại đầu tiên dành riêng cho các chứng rối loạn giấc ngủ. Do đó, rối loạn giấc ngủ có thể được phân loại thành hơn 100 loại dựa trên các tiêu chí như nguyên nhân, triệu chứng, ảnh hưởng về thể chất và tâm lý.

Phân loại các chứng rối loạn giấc ngủ thường gặp

Theo thống kê từ các chuyên gia y tế, người bệnh rối loạn mất ngủ phổ biến nhất với các thể bệnh như sau:

  • Mất ngủ: Mất ngủ là một vấn đề phổ biến phản ánh tình trạng một người không thể đi vào giấc ngủ ban đêm, kéo dài vài ngày. Những người bị mất ngủ thường bị buồn ngủ quá mức vào ban ngày và các vấn đề nhận thức khác trong khi thức. Theo thống kê từ Tổ Chức Nghiên cứu giấc ngủ Hoa Kỳ, có đến ⅓ số người trưởng thành được ghi nhận là gặp chứng mất ngủ. 

  • Ngưng thở khi ngủ: Đây cũng là tình trạng rối loạn giấc ngủ khiến đường thở trên bị tắc nghẽn khi người bệnh chìm vào giấc ngủ. Có hai loại ngưng thở khi ngủ chính: ngưng thở khi ngủ do tắc nghẽn và ngưng thở khi ngủ trung ương. Ngoài ra còn có chứng ngưng thở hỗn hợp, là sự kết hợp của cả hai.

Một số thể rối loạn giấc ngủ thường gặp

  • Hội chứng chân không yên (RLS, còn được gọi là bệnh Willis-Ekbom):  là một chứng rối loạn vận động liên quan đến giấc ngủ. Tình trạng này có thể gây ngứa, đau, khó chịu và có cảm giác muốn di chuyển bàn chân ngay cả khi bạn đang ngủ. (3)

  • Chứng ngủ rũ: là một chứng rối loạn giấc ngủ khiến bạn cảm thấy mệt mỏi vào ban ngày mặc dù đã nghỉ ngơi đầy đủ vào đêm hôm trước. Ở trạng thái này, bạn rất dễ rơi vào trạng thái “thiếu ngủ” và có thể ngủ quên đột ngột vào ban ngày.

  • Bệnh mất ngủ giả (Parasomnias): là một chứng rối loạn giấc ngủ tương đối phổ biến hiện nay. Những người bị chứng mất ngủ giả có thể biểu hiện những hành vi bất thường trước hoặc trong khi ngủ như mộng du, tè dầm, nói chuyện,...

Một số triệu chứng thường gặp của rối loạn giấc ngủ

Rối loạn giấc ngủ có thể xuất hiện ở một giai đoạn ngắn hoặc kéo dài, một số trường hợp khi gặp các triệu chứng nguy hiểm, người bệnh cần đến các cơ sở y tế để được khám chữa bệnh. 

Triệu chứng phổ biến của bệnh

Một số triệu chứng phổ biến cho thấy bạn đang gặp phải rối loạn giấc ngủ như sau:

  • Khó để đi vào giấc ngủ, thông thường phải mất 1 tiếng hoặc lâu hơn nữa để cảm thấy buồn ngủ hoặc đi vào giấc. 

  • Mệt mỏi vào ban ngày, do giấc ngủ vào ban đêm không sâu hoặc không ngủ được, hoặc ngủ quá nhiều. 

  • Thường xuyên tỉnh giấc ban đêm, mỗi lần tỉnh phải mất 30 phút để có thể ngủ lại được.

  • Gặp vấn đề về hô hấp khi đang ngủ như thấy khó thở hoặc những người xung quanh phản ánh về tình trạng ngáy khi ngủ. 

  • Luôn có cảm giác thúc giục là bản thân phải chuyển động trong khi đang ngủ.

  • Có hành vi bất thường hoặc một số trải nghiệm bất thường khi đi ngủ

  • Lịch trình ngủ-thức có nhiều thay đổi bất thường không xuất phát từ chủ ý của người bệnh.

Các triệu chứng phổ biến của rối loạn giấc ngủ

  • Kèm theo đó là các triệu chứng cáu kỉnh, lo lắng không rõ lý do, năng suất làm việc bị giảm, khó tập trung, tăng cân hay các triệu chứng tâm lý như trầm cảm.

Dấu hiệu cho thấy bạn cần gặp bác sĩ

Rối loạn giấc ngủ có thể là một chỉ báo nguy hiểm nếu bạn nhận thấy những dấu hiệu dưới đây:

  • Các triệu chứng rối loạn giấc ngủ phía trên kéo dài nhiều ngày ảnh hưởng đến sức khỏe và cuộc sống của bạn. 

  • Thường xuyên cảm thấy buồn ngủ, mệt mỏi vào ban ngày, khiến bạn không thể làm việc hay thực hiện các hoạt động bình thường trong ngày.

  • Người thân hoặc người ngủ bên cạnh phản ánh về tình trạng thở hổn hển, hay nói chuyện, nghẹt thở, ngáy nhiều và các hành vi bất thường khi ngủ khác thường xuyên. 

  • Tình trạng ngủ quên không ý thức diễn ra khi bạn ăn, nói chuyện, đi bộ hay đang tập trung làm điều gì đó. 

Nguyên nhân dẫn đến chứng rối loạn giấc ngủ

  • Những vấn đề về hô hấp như dị ứng: Những người bị dị ứng, cảm lạnh, viêm đường hô hấp, khó thở thường khó thở về đêm và không thở được bằng mũi. Đây là nguyên nhân chính dẫn đến chứng rối loạn giấc ngủ.

  • Tiểu đêm thường xuyên: Việc đi tiểu thường xuyên có thể gây trở ngại cho giấc ngủ và dẫn đến chứng tiểu đêm. Nguyên nhân của điều này có thể do bạn uống quá nhiều nước trước khi đi ngủ hoặc chứng đái tháo đường cũng là bệnh làm tăng tần suất đi tiểu.

Có nhiều nguyên nhân khác nhau gây rối loạn giấc ngủ

  • Các cơn đau mãn tính: Tình trạng viêm khớp, đau lưng, đau đầu, đau xơ hóa,... cũng được xem là yếu tố nguy cơ dẫn đến tình trạng mất ngủ, ngủ không ngon giấc kéo dài. 

  • Một số yếu tố làm tăng nguy cơ: Căng thẳng kéo dài, tác dụng phụ của thuốc, di truyền, lệch múi giờ hoặc lối sống không lành mạnh cũng là yếu tố nguy cơ dẫn đến rối loạn giấc ngủ. 

Rối loạn giấc ngủ: Kỹ thuật chẩn đoán và phương pháp điều trị

Đối với những người bị rối loạn giấc ngủ, trước tiên các bác sĩ sẽ khám sức khỏe để thu thập thông tin về các triệu chứng và tiền sử bệnh. 

Ngoài ra, bác sĩ sẽ hỏi bạn các câu hỏi về tiền sử bệnh tật của gia đình, lối sống, thực phẩm bạn sử dụng hàng ngày và các loại thuốc bạn đã dùng gần đây để xác định căn bệnh và nguyên nhân của nó.

Kỹ thuật chẩn đoán

Một số kỹ thuật chẩn đoán phổ biến được các bác sĩ sử dụng để đo lường tình trạng rối loạn giấc ngủ là:

  • Đo đa ký giấc ngủ (Polysomnography – PSG): Là xét nghiệm đánh giá mọi thay đổi của cơ thể khi ngủ như nhịp tim, nhịp hô hấp, nồng độ oxy, sóng não, cử động mắt, chỉ số ngưng thở và chẩn đoán bệnh của bệnh nhân.

  • Điện não đồ (EEG): EEG theo dõi và ghi lại các mẫu sóng não và giúp phát hiện các vấn đề tiềm ẩn liên quan đến hoạt động điện của não.

  • Kiểm tra giấc ngủ ngắn ban ngày (Multiple sleep latency test – MSLT):Phương pháp này có thể giúp bác sĩ xác định xem bạn có ngủ đủ giấc hay không, cho phép bạn chẩn đoán chính xác tình trạng của mình.

Các cách để chẩn đoán và điều trị rối loạn giấc ngủ

Phương pháp điều trị

  • Điều chỉnh lối sống: Các bác sĩ sẽ tư vấn phác đồ để người bệnh điều chỉnh các yếu tố có liên quan đến lối sống, từ đó, giảm đi triệu chứng rối loạn giấc ngủ và cải thiện sức khỏe cho người bệnh. 

  • Dùng thuốc: Các bác sĩ có thể kê một số loại thuốc trị rối loạn giấc ngủ và liều lượng thích hợp để người bệnh hạn chế nguy cơ của bệnh như chloral hydrate, benzodiazepine, zolpidem, amitriptyline,… 

Rối loạn giấc ngủ và mối liên hệ chặt chẽ với nguy cơ đột quỵ

Ngày nay, tình trạng rối loạn giấc ngủ gây đột quỵ đang trở nên ngày càng phổ biến hơn. Điều này được thể hiện rõ trong các nghiên cứu khoa học trên khắp thế giới. 

Những người ngủ ít hơn 5 giờ mỗi đêm có nguy cơ đột quỵ cao hơn 83% so với những người ngủ từ 7 đến 8 giờ, theo thông tin được trình bày tại cuộc họp thường niên của Hiệp hội Tăng huyết áp Hoa Kỳ. Các nhà khoa học cho rằng thiếu ngủ có liên quan mật thiết đến căng thẳng và làm tăng sản xuất dư thừa các gốc tự do - một trong những kẻ thù của người đột quỵ. 

Một nhóm nghiên cứu từ Đại học Keele (Staffordshire, Vương quốc Anh), được hỗ trợ bởi các thành viên của các trường đại học khác của Vương quốc Anh bao gồm Leeds, Manchester và East Anglia, đã thu thập dữ liệu sức khỏe (thói quen ngủ và 74 kết luận từ các nghiên cứu khác nhau). Kết quả cho thấy những người ngủ hơn 10 tiếng mỗi ngày tăng 49% nguy cơ tử vong vì bệnh tim và tăng 56% nguy cơ đột quỵ.

Mất ngủ làm tăng nguy cơ đột quỵ 

Các thể rối loạn giấc ngủ tiềm ẩn nhiều nguy cơ đột quỵ cao, vì vậy mà người bệnh cần có những chiến lược để kiểm soát tốt triệu chứng của rối loạn giấc ngủ, cải thiện cuộc sống và ngăn ngừa tình huống xấu nhất. Một tín hiệu xấu là tình trạng rối loạn giấc ngủ ở người trẻ đang có xu hướng tăng nhanh. 

Ngày nay, một trong những giải pháp quản lý rủi ro sức khỏe hữu hiệu cho người bị rối loạn giấc ngủ chính là tầm soát sức khỏe. Tại bệnh viện Chữ Thập Xanh, gói tầm soát đột quỵ được thiết kế nhằm phát hiện 40 bệnh lý phổ biến và 20 bệnh lý về về não bộ, 10 bệnh lý mãn tính ở người cao tuổi và những người rối loạn giấc ngủ, đem đến một phương án toàn diện để người mất ngủ, ngủ quá nhiều hay có các trải nghiệm giấc ngủ không mong muốn nhận diện chính xác tình trạng sức khỏe. 

Đồng thời, đội ngũ chuyên môn hàng đầu hơn 20 năm kinh nghiệm về Đột quỵ não trực tiếp xử lý những ca bệnh khó tại Bệnh viện Chữ Thập Xanh cũng sẽ trực tiếp tư vấn để người bệnh có được hướng điều trị sao cho thích hợp nhất với tình trạng rối loạn giấc ngủ, ngăn chặn nguy cơ đột quỵ. 

 

 
Banner đặt câu hỏi tư vấn cho bác sĩ

ĐẶT CÂU HỎI TƯ VẤN CHO BÁC SĨ

LIÊN HỆ NGAY VỚI CHÚNG TÔI

* Chúng tôi sẽ gọi lại ngay trong 30 phút

Giờ làm việc

Các ngày trong tuần từ Thứ 2 đến Chủ nhật

Thời gian: 7:30 đến 20:00

Trực cấp cứu: 24/24

Xem chi tiết khám ngoài giờ